~ Mijn Opa en Menko

Niets is zo bepalend geweest voor Twente
als de textielindustrie.
In de bloeitijd waren er ongeveer 160 fabrieken.
In 1940 werkte tot 80 procent van de
beroepsbevolking in de textiel, en zo ook mijn opa
(Zie foto hierboven)
die in de fabriek werkte en later ook mijn moeder
die er een kantoorbaantje kreeg!

Het familie-textielbedrijf Menko werd halverwege
de 19e eeuw gestart door Nathan Jacob Menko
(1839-1921). Hij begon als opkoper van katoenafval
en kwam zo in contact met de textielindustrie.
Vanaf 1856 schakelde hij boerenfamilies in bij
het katoenweven door hen thuiswerk
te laten verrichten.
Van handelaar in afval en fabriqueur, werd
Nathan Jacob Menko oprichter-directeur
van N.J. Menko in 1856, en oprichter-directeur
van Spinnerij Roombeek in 1912.
Zo werd hij in Enschede een van de succesvolste
fabrikanten en miljonair.

   

Sigmund Nathan Menko (1877-1962) nam het roer
over als directeur van Nathan Menko.
Hij bekleedde meerdere functies in Enschede:
voorzitter van de Hogere Textiel School, lid van de
Gemeenteraad en voorzitter van de
Joodsche Raad Enschede.

Het fabriekencomplex van Menko en Spinnerij
Roombeek bevond zich tussen de Roomweg,
Voortsweg, Hulsmaatstraat en de huidige
Lonnekerspoorlaan. De weverij en ververij werden
in 1906 gebouwd, Spinnerij Roombeek in 1912.
In 1965 werd Menko opgenomen in de KNTU
(Koninklijke Nederlandse Textiel Unie), die in 1973
failliet ging. Nu staat alleen nog het opslaggebouw
met de karakteristieke watertoren overeind.

In het oude directiegebouw van Menko, op de hoek
van de Voortsweg en de Hulsmaatstraat is thans het Projectbureau Roombeek gevestigd.

Wil je meer lezen over de geschiedenis van de Spinnerij?
KLIK DAN HIER!!!

~Oude Ambachten 4

Vandaag gaat het in ‘Oude Ambachten’
over de Barbier.

Een barbier houdt zich bezig met het scheren,
knippen en verzorgen van baarden en snorren.
Tevens is hij vaak herenkapper

Barbier is een zeer oud beroep dat bij de Egyptenaren
al in hoog aanzien stond. De naam is afgeleid van
het Latijnse barba dat baard betekent.
Vanaf de 14de eeuw begonnen de barbiers zich
te verenigen in gildes, een soort beroepsverenigingen.

In de middeleeuwen omvatte het werkterrein van
de barbier ook dat van chirurgijn, een soort
tandarts en geneesheer. Het kiezen trekken en
aderlaten waren de meest voorkomende behandelingen.
Aan dit laatste herinnert de rood-witte stok bij de
ingang van de kapperswinkel.

Het scheren van de baard gebeurt met een zeer
scherp scheermes dat op leren banden gescherpt wordt.
Door de ontwikkeling van het scheertoestel en
het elektrische scheerapparaat raakt het beroep in
Europa en Noord-Amerika steeds meer in onbruik.
In veel Aziatische en Afrikaanse landen wordt het beroep
van barbier echter nog steeds beoefend, vaak op straat,
in combinatie met schoenenpoetsen.

Deel 1; Nettenbreier
Deel 2; Mandenvlechter
Deel3; Kantklossen

~Oude Ambachten 3

Vandaag gaat het in ‘Oude Ambachten’
over Kantklossen.

Een uiterst vrouwelijk handwerk, vroeger
“toen kanten kragen in de mode waren”
beoefend door de adel.

Motieven uit die tijd kunnen ten grondslag liggen
aan huidige patronen, die “op een kussen vastgespeld”
de basis vormen van ragfijne kant uit onze tijd.

Naaldkant is ontstaan uit open naaiwerk of
punto tirato. Men versierde het boordje van de
onderkleren dat uitstak boven de kleding.
Daarvoor trok men draadjes uit de stof en men
borduurde rond de ontstane opening, zowel horizontaal
als verticaal. Op den duur trok men alsmaar meer
draden uit om ingewikkelder versieringen te maken
zodat er nog weinig stof overbleef. Tot iemand op
het idee kwam om enkel met draden te werken.
Men naaide de gespannen draden met een driegdraad
vast op het patroon en men borduurde als voorheen.
Men gebruikte dezelfde patronen.
Dat is de reden waarom het zo moeilijk is om het
ontstaan van naaldkant te bepalen. Op het afgewerkt
product kon men niet zien hoe men was gestart
met stof of met draden.

Het eerste modelboek is verschenen in 1528 van
de Venetiaan Antonio Tiangliente. Hij noemt het
punto in aria (steek in de ruimte). In heel Italië was
dit de benaming. Deze eerste vorm van naaldkant had
een rechtlijnig of geometrisch ornament.
Algemeen werd deze soort Reticella genoemd.
Met deze manier van werken was men niet meer
verplicht om schering en inslag te volgen maar kon
men vrijer werken en meer gebogen lijnen gebruiken.
Zo werd het florale element geïntroduceerd.
De echte naaldkant was geboren. 
 

ZIE OOK:
Deel 1; Nettenbreier
Deel 2; Mandenvlechter

 

Lees HIER meer over KANT!

~Mandenvlechter

Een mandenvlechter is een handwerkman die
manden en ander vlechtwerk vervaardigt uit
allerlei natuurlijke materialen zoals wilg,
rotan, stro, rietstengels enz.
KLIK HIER voor info van het Vlechtmuseum.

De schors van enkele soorten, zoals Amandelwilg
en Schietwilg, bevatten salicine, dat lang geleden
gebruikt werd als pijnstiller. Er werd daarvoor
op de wilgenbast gekauwd, of er werd een
drank van getrokken. Salicine wordt ook
gebruikt als looistof, voor het looien van leer.

Wilgenhout wordt net als het hout van populieren
gebruikt voor het maken van klompen en papier.
De rem, de vang, bij windmolens bestaat uit blokken wilg.

Eénjarige scheuten worden gebruikt voor vlechtwerk!
KLIK HIER voor meer info over wilgen.

klik op de foto om naar de bron te gaan

In het Openluchtmuseum Eynderhoof in Nederweert
kun je beleven hoe de mensen rond 1900 werkten,
woonden, leefden en speelden.
Er zijn verschillende oude ambachten te bekijken!

 Dit is Mijn Poppenwagentje!

DEEL 1 ~De Nettenbreier

~Oude ambachten

Zoals sommigen van jullie misschien wel weten
hou ik erg van oude ambachten.
Ik wil dit een beetje met jullie delen, dus
heb ik mij voorgenomen, om zo af en toe
één van die ambachten eruit te lichten en
aandacht aan te schenken, met mooie foto’s en
teksten van internet.
Ik hoop dat jullie het een leuk idee vinden?

De vroegere hennep is nylon geworden,
maar voor de maten van de mazen wordt nog
steeds de “spaan” gebruikt, terwijl het knopen
met de hand gebeurt, waarin een grote houten
naald van speciaal model.

Foto’s Via